Blijf de veranderingen een stap voor

Wijkgerichte zorg leveren in zelfsturende teams met een positief bedrijfsresultaat. Kan dat? Thuiszorgorganisatie A&BT (Advies en Bemiddeling Thuiszorg) in Arnhem lijkt een schoolvoorbeeld: een opmerkelijk laag aantal medewerkers per cliënt en een hoog aantal financieringsstromen. Wie zijn A&BT en wat doen zij? Directie assistent en coördinator planning Zarah Roelandschap vertelt over de kracht van A&BT. ‘Wij organiseren alles zo eenvoudig mogelijk.’

A&BT zetelt in een knus kantoor in de wijk Presikhaaf. Een aantal werkplekken wordt opnieuw ingericht en er vindt een interne verhuizing plaats. ‘Enkele kantoormedewerkers werken vandaag voor het eerst bij ons, wij hebben de thuiszorgcliënten van een andere zorginstelling overgenomen’, legt Zarah uit. Ze blikt terug op de beginperiode. In 1996 startte A&BT als eerste in de regio Arnhem met het aanbieden van 24-uurs palliatieve terminale thuiszorg. Er kwamen meteen veel aanvragen binnen, vooral van particuliere cliënten. Inmiddels verleent A&BT ook terminale palliatieve thuiszorg op basis van indicatie of via het PGB. Dat hier veel behoefte aan is, blijkt uit de vele aanvragen uit heel Nederland. Toch is het nog relatief onbekend dat deze mogelijkheid bestaat. ‘Veel mensen weten niet eens dat het kan, om thuis te sterven.’ Ook wordt A&BT regelmatig ingeschakeld door andere zorginstellingen. ‘Cliënten en zorgorganisaties weten dat wij goed zijn in 24-uurs zorg.’

Medewerkers
Voor de 24-uurs zorg werkt het familiebedrijf met ZZP-ers waarvoor zij facturering verzorgen, bijscholing organiseren en administratieve ondersteuning verlenen bij het zorgproces. ‘Werken met freelance zorgverleners is een bewuste keuze’, verduidelijkt Zarah. ‘Op deze manier ben je niet gebonden aan de CAO-normen die voorschrijven dat een medewerker niet langer dan 8 uur ingezet mag worden. Bovendien hebben ZZP-ers een lager ziekteverzuim, en ze zorgen zelf voor vervanging bij ziekte.’ Via het offi ciële leerbedrijf van A&BT kunnen medewerkers en herintreders opgeleid en bijgeschoold worden. Recent werd bekend dat het ZZP-convenant is gesneuveld in een rechtszaak van Actiz tegen het ministerie van Volksgezondheid. ‘Dat is wel een tegenvaller. Maar we zagen het al aankomen en hebben er alvast op voorgesorteerd door een deel van onze medewerkers in loondienst te nemen.’

Zorgen en ontzorgen
De visie van A&BT is dat de zorgverlener zich aanpast aan de cliënt, de zorgmedewerker is als het ware te gast bij de cliënt. De teams worden samengesteld vanuit het perspectief van de cliënt. Er wordt een match gemaakt op basis van deskundigheid en persoonlijkheid, en er worden maximaal 6 zorgverleners per cliënt ingezet. ‘Cliënten willen niet steeds opnieuw kennismaken met een ander. Zorg verlenen is niet alleen wassen en aankleden, het gaat om aandacht. Zodat cliënten een band kunnen opbouwen met zorgmedewerkers. Cliënten vinden het daarnaast prettig om te weten waar ze aan toe zijn. Als er vragen zijn kunnen ze altijd contact opnemen met een vaste coördinator, die de regie voert over het hele zorgproces.’ A&BT heeft een methode gevonden om ook de familieleden van cliënten de nodige zorgen uit handen te nemen rondom palliatieve terminale thuiszorg. ‘Normaal gesproken wordt 24-uurs zorg ingekocht via het PGB, maar bij terminale zorg willen we de familie zoveel mogelijk ontzien. Als je vader op sterven ligt, dan heb je geen zin in administratieve rompslomp. Op dat moment gaat het erom dat er zorg verleend wordt. Wij vragen hiervoor een indicatie voor terminale zorg aan, dit wordt vergoed via de zorgverzekeraar. De indicatie rekenen we om naar een weekbudget voor 24-uurs verpleging. Linksom of rechtsom, het gaat erom dat de cliënt en zijn familie erbij gebaat is.’

Zelfsturende teams, decentraal plannen
De teams die verpleging en verzorging verlenen stellen zelf de planning en het rooster samen. De cliënt krijgt een overzicht thuisgestuurd, zij weten precies wie er komt en wanneer. Sinds enkele maanden wordt Moves® (digitale planningstool Nedap healthcare) ingezet bij het decentrale plannen. ‘Moves® is vooral ontworpen vanuit routeplanning. Omdat wij met zelfstandigen werken is het berekenen van de meest effi ciënte route niet zozeer van belang, wij hoeven alleen de gewerkte uren te betalen. Wel is het programma een uitkomst bij het planproces van zowel de 24- uurs zorg als de huishoudelijke verzorging. Vroeger kostte het ons een of twee dagen. Nu plannen we binnen een half uur. Maar of je nu wel of niet met een digitale planning werkt: een ingewikkelde planning blijft een ingewikkelde planning.’ Het team voor de huishoudelijke zorg wordt ondersteund bij het planproces. ‘Je kunt die verantwoordelijk alleen volledig in het team neerleggen als de collega’s elkaar kennen en regelmatig treffen, en dat is bij de medewerkers van de huishoudelijke verzorging niet het geval.’

Kennis en netwerken
Ondanks alle tegenslagen in de thuiszorgsector blijft A&BT groeien. ‘We zorgen dat we alle veranderingen in de thuiszorg altijd een stap voor zijn. We hebben mensen in ons netwerk die ons adviseren op juridisch en fi scaal gebied. Eén van onze medewerkers is altijd bezig met het uitzoeken van alle regelgeving rondom indicaties, en speelt dat door naar de coördinatoren. Op deze manier houden wij de werkvloer vrij voor het verlenen van zorg. Verder organiseren we alles zo simpel mogelijk. Met korte lijnen en een heldere structuur.’ Het is belangrijk om samen te werken met andere zorginstellingen, stelt Zarah. ‘We werken liever samen met anderen dan dat we elkaar tegenwerken. De zorgwereld is heel klein, zeker in Arnhem. Mijn moeder (Tera Stuut, red.) kent iedereen. Omdat wij vaak ingezet worden door andere zorgorganisaties hebben wij inmiddels een groot netwerk opgebouwd. Daarom hebben wij een hoog aantal fi nancieringsstromen. Andersom werken wij voor de zeer gespecialiseerde verpleegkundige zorg samen met Thuiszorg Midden-Gelderland. In principe zijn we concurrenten, maar we werken samen als collega’s.’ Er zijn plannen om een sociëteit te openen. ‘De reguliere dagopvang is niet voor iedereen weggelegd. We willen graag een plek creëren voor cliënten waar zij zich thuis voelen.’ Zarah ziet al voor zich: comfortabele fauteuils, een knapperend haardvuur en de NRC op de leestafel. ‘We zijn op zoek naar een geschikte locatie, een pand met karakter.’