Ik schrok me kapot toen ik het SP spotje zag

Claudia Kuiling (47), thuiszorgmedewerker bij de Debbeshoek (St. Azora) in Ulft vindt het SP filmpje shockerend. ‘Maar tegelijkertijd herken ik het ook. We krijgen steeds meer cliënten en de zorg wordt breder. Als je dan van de een naar de ander fladdert, kun je geen band opbouwen. We maken nu kleinere teams met gelijke routes, zodat onze cliënten vaste verzorgenden over de vloer krijgen.’

Band opbouwen
Claudia vindt dat je als thuiszorgmedewerker echt een band op kunt bouwen met cliënten. ‘Contact maken gaat moeilijker als je intramuraal werkt. Zorg verlenen betekent voor mij niet alleen aankleden en wassen, maar ook goed observeren en praten met mensen. Zo signaleer je het als een cliënt niet lekker in zijn vel zit. Je bouwt geen band op in één week. Mensen moeten je leren vertrouwen. Dat betekent dat als cliënten een andere hulp krijgen, belangrijke zaken niet meer automatisch gesignaleerd worden.’ Als thuiszorgmedewerker ben je ook fl exibeler, vindt ze. ‘We hebben de ruimte om in te springen op onverwachte dingen. Dat is een heel verschil met een verpleeghuis. Dan zeg je wel, ik kom zo, maar dan moet je maar hopen dat je je belofte ook na kunt komen.’

Cliënt centraal
Haar visie op zorg is veranderd gedurende de jaren dat ze werkzaam is in de thuiszorg. In het verpleeghuis bepaalde zij op basis van haar kennis en ervaring de zorgbehoefte van een cliënt. Maar nu bepaalt de cliënt zelf wat ‘goede zorg’ is. En soms schuurt dat een beetje. ‘In het begin heb ik daar moeite mee gehad. In het verpleeghuis kon je bij twijfel een andere collega inschakelen om een keertje extra te gaan kijken bij de cliënt. Maar in de thuiszorg moet je loslaten als je cliënt dat wil. Ze wonen op zichzelf, ze kiezen zelf hoe ze willen leven, en dat moet ook. Wij kunnen niet voor ze beslissen.’

Zelfstandig op eigen wijze
Claudia vindt het belangrijk dat cliënten op hun eigen manier hun leven inrichten en de kans krijgen om zo zelfstandig mogelijk te zijn. ‘De cliënten die we verzorgen hebben al een heel leven achter de rug. Wie ben ik om te zeggen dat ze ‘zus of zo’ moeten? Het is onze taak om in te spelen op de behoeftes van de bewoners. Die kunnen verschillen, en dat moet je respecteren. Wij kunnen wel vinden dat iemand vier of vijf keer per dag hulp nodig heeft, maar we zijn soms te snel geneigd om mensen teveel dingen uit handen te nemen. Het mooiste is om te kijken wat ze zélf willen en kunnen.’

Heldere communicatie
Claudia vindt helderheid en openheid belangrijk in een organisatie. ‘Als een organisatie groeit en verandert, moet je meer tijd vrijmaken om met elkaar te communiceren. Een stukje openheid naar elkaar toe kan een heleboel verhelderen, waardoor er minder weerstand is.’ Bij beleidswijzigingen die invloed hebben op haar werkwijze vindt ze het prettig als de besluitvorming toegelicht wordt. ‘Het interesseert mij hoe een besluit tot stand is gekomen. Uiteindelijk zijn wij diegenen die het werk moeten doen.’ Er is een verschil tussen mondelinge en schriftelijke communicatie, vindt ze. ‘Het is begrijpelijk dat medewerkers niet persoonlijk gebeld kunnen worden over elke beleidswijziging. Maar het nadeel van woorden op papier is dat de boodschap soms wat statisch overkomt.’

Creativitijd
In het begin was het even wennen om te werken met een indicatie in het achterhoofd. ‘Ik kreeg een ongemakkelijk gevoel als ik de tijd overschreed. Maar dat heb ik naast me neergelegd. Je kunt spelen met tijd. Als je het niet redt dan bel je een andere collega of diegene het over wil nemen. Of je komt aan het einde van je ronde nog een keer terug. Je deelt het werk naar eigen inzicht creatief in.’ Rustig blijven vindt ze belangrijk. ‘Als je gejaagd gaat doen dan kun je er donder op zeggen dat er een heleboel misgaat. Dan worden de cliënten ook onrustig. Ik blijf rustig door rekening te houden met mezelf. Ik vind het bijvoorbeeld prettig om mijn dagdienst en avonddienst aan elkaar te koppelen. Dan blijf je er lekker in.’

Schipperen
Claudia is zich bewust van de indicatie in het zorgdossier, maar in de praktijk zijn het vooral de teamleiders die de toegekende uren per cliënt op hun netvlies hebben staan. ‘Mijn taak is zorg verlenen bij de mensen op een zo goed mogelijke manier. Ik hoef niet persé te weten wat daar zakelijk allemaal bij komt kijken.’ Ze vindt het goed dat de indicatie er is voor de bewaking van het fi nanciële plaatje. Maar ze vindt het niet altijd prettig werken. ‘Je komt wel eens dingen tegen bij cliënten die je graag anders zou willen zien. In het verleden zette ik bijvoorbeeld tussendoor het papier wel eens even buiten. In principe is dat de taak van de familie, maar als zij het niet doen en het stapelt zich op dan vind ik dat heel vervelend. Wij moeten het nu laten staan. Daar moet je dan mee schipperen.’

Vergeet jezelf niet
Volgens Claudia staat voorop dat je de cliënten in hun waarde laat. ‘Kijk open naar wat de cliënt wil, in plaats van wat je zelf wilt. Respecteer mensen zoals ze zijn. Dat wordt in de thuiszorg heel belangrijk. Ook al zou je zelf denken dat ze zich bijvoorbeeld door bepaalde medicijnen beter zouden voelen, als ze dat niet willen, dan moet je dat respecteren. Geef ze het gevoel dat je er voor ze bent. En jezelf niet vergeten.’